Elżbieta Rzadkowolska, autor Procedura oceny zgodności maszyn i urządzeń bez udziału jednostki certyfikowanej na znak bezpieczeństwa CE

Służba bezpieczeństwa i higieny pracy, a prawo

Śledzę uważnie, trwające prace nad nowelizacją przepisów z zakresu prawa pracy, w tym bezpieczeństwo i higiena pracy. Aktualnie mamy kodeks pracy, a w nim sprawy z układów zbiorowych pracy.
1 września 2016 r. weszło w życie Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Pracy Zadaniem Komisji będzie opracowanie projektu ustawy – Kodeks pracy oraz projektu ustawy – Kodeks zbiorowego prawa pracy.
Do zadań Komisji należy opracowanie: 1) projektu ustawy – Kodeks pracy wraz z uzasadnieniem; 2) projektu ustawy – Kodeks zbiorowego prawa pracy wraz z uzasadnieniem.
W skład Komisji powołano 14 wybitnych przedstawicieli nauki i praktyki indywidualnego i zbiorowego prawa pracy, przedstawicieli organizacji związków zawodowych i organizacji pracodawców, a także ministra właściwego do spraw pracy.
Nie ulega wątpliwości, iż zmieniająca się sytuacja na rynku pracy sprawia, że normy prawne tworzące indywidualne prawo pracy wymagają rekodyfikacji. Natomiast regulacje ustawowe składające się na zbiorowe prawo pracy powinny zostać skodyfikowane. Prace Komisji trwają . Czytam, powstał problem systematyki nowego Kodeksu zbiorowego prawa pracy, w szczególności kwestie zasadności włączania do nowej regulacji aktów z zakresu szeroko rozumianego dialogu społecznego. Tu warto wspomnieć o art. 15 Ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o Radzie Dialogu Społecznego i innych instytucjach dialogu społecznego (Dz.U. 2015 poz. 1240) , cytuję” „ Strona pracowników i strona pracodawców Rady mogą zawierać ponadzakładowe układy zbiorowe pracy obejmujące ogół pracodawców zrzeszonych w organizacjach, o których mowa w art. 24 ust. 1, lub grupę tych pracodawców oraz pracowników zatrudnionych przez tych pracodawców, a także porozumienia określające wzajemne zobowiązania tych stron. 2. Do układów, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy art. 239–2411 , art. 2412 § 1 i 3, art. 2413 –2419 § 1 i 2 oraz art. 24110–24113 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 2014 r. poz. 1502, z późn. zm.2) ).”
Następne posiedzenie Zespołu Kodyfikacyjnego zaplanowano na 24 listopada 2016 r.
Polecam śledzenie prac komisji. Uważam, iż ułatwi to zrozumienie i interpretację ewentualnych zmian prawa pracy w przyszłości zawodowej służby bezpieczeństwa i higieny pracy.

logostrona1

Ocena skuteczności i nadzoru nad szkoleniami bhp.

Główny inspektor pracy poinformował, że w latach 2014-2015 inspekcja pracy przeprowadziła prawie 4,9 tys. kontroli dotyczących przestrzegania przepisów o szkoleniach w dziedzinie bhp. Tradycyjnie największa skala naruszeń dotyczyła nieterminowego przeprowadzenia szkoleń okresowych. Nieprawidłowości w tym zakresie stwierdzono u co drugiego kontrolowanego pracodawcy. Co trzeci kontrolowany pracodawca dopuszczał pracowników do pracy bez szkolenia wstępnego, co czwarty natomiast sam także nie uczestniczył w szkoleniu bhp. Brak programów przeprowadzonych szkoleń, stwierdzony w co trzecim zakładzie. Jednocześnie częstym uchybieniem, mającym wpływ na jakość szkoleń, było niedostosowanie ich programów do specyfiki danego zakładu, tj. określonych warunków pracy oraz zagrożeń występujących na stanowiskach pracy. Słabej skuteczności nadzoru merytorycznego nad jakością szkoleń towarzyszy rosnąca liczba jednostek szkoleniowych działających poza systemem oświaty. Spada jakość usług szkoleniowych, co przekłada się na liczbę wypadków przy pracy, szczególnie wśród osób o krótkim staży pracy.

stopka1

Bezpieczeństwo pracy w biurze, z substancjami chemicznymi i maszynami do obróbki.

FILM PIP – Bezpieczeństwo pracy w biurze, z substancjami chemicznymi i maszynami do obróbki.

Film Państwowej Inspekcji Pracy pokazujący jak należy organizować stanowiska pracy w biurze, pracę w substancjami chemicznymi oraz jak powinno wyglądać zabezpieczenie stanowisk pracy z maszynami i urządzeniami. film urywa się po około 21 min.

FILM PIP – Bezpieczeństwo pracy w biurze, z substancjami chemicznymi i maszynami do obróbki.

stopka1

Zmiany wprowadzone w Kodeksie pracy 2016r. w zakresie uprawnień pracowników związanych z rodzicielstwem

Z dniem 2 stycznia 2016 r. zaczęły obowiązywać przepisy wprowadzone nowelizacją Kodeksu pracy z dnia 24 lipca 2014 r. dotyczące uprawnień związanych z rodzicielstwem. Zmiany te dotyczą przede wszystkim: rezygnacji z dodatkowego urlopu macierzyńskiego i zastąpienia go urlopem rodzicielskim, możliwości wymiennego korzystania przez rodziców z uprawnień urlopowych, poszerzenia kręgu pracowników uprawnionych do urlopów; wydłużania urlopu rodzicielskiego w przypadku podjęcia przez pracownika korzystającego z urlopu rodzicielskiego pracy u pracodawcy udzielającego takiego urlopu, wydłużenia terminu na złożenie wniosku o urlop rodzicielski i urlop wychowawczy w całości albo ich części, zmiany zasad korzystania z urlopu ojcowskiego oraz nowych zasad korzystania ze zwolnień od pracy w przypadku wychowywania jednego dziecka w wieku do 14 lat.
Zmiany w strukturze urlopów nie spowodowały zmian dotyczących długości urlopu możliwego do wykorzystania na opiekę nad małym dzieckiem, gdyż dodatkowy urlop macierzyński został włączony do urlopu rodzicielskiego. Tak więc urlop macierzyński obecnie wynosi od 20 do 37 tygodni w zależności liczby urodzonych dzieci przy jednym porodzie, a urlop rodzicielski od 32 do 34 tygodni w zależności od liczby dzieci urodzonych przy jednym porodzie. Dodatkowo, niezależnie od wymienionych urlopów, przysługuje urlop ojcowski w wymiarze do 2 tygodni do ukończenia przez dziecko 24 miesięcy i urlop wychowawczy w wymiarze 36 miesięcy udzielany nie później niż do zakończenia roku kalendarzowego, w którym dziecko ukończy 6 lat. Urlop ojcowski może być wykorzystywany w dwóch częściach, z których żadna nie może być krótsza niż tydzień.
Istotną zmianą jest możliwość wydłużenia urlopu rodzicielskiego w przypadku skorzystania z możliwości podjęcia pracy u pracodawcy udzielającego takiego urlopu w wymiarze nie większym niż ½ etatu. Urlop rodzicielski jest wówczas wydłużany proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy. W takim przypadku, przy zatrudnieniu na pół etatu urlop rodzicielski może wynieść od 64 do 68 tygodni. Ma tu jednak miejsce 100% strata składki ubezpieczeniowej pokrywanej przez Skarb Państwa. W określonych w ustawie przypadkach jest możliwe korzystanie z części urlopu macierzyńskiego i z części lub całości urlopu rodzicielskiego przez ojca lub na zmianę przez ojca i matkę.
W nowych przepisach określono też sytuacje kiedy ojciec lub inny członek rodziny mający status pracownika i wychowującego dziecko może przejąć część urlopu macierzyńskiego (np. kiedy matka z wymienionych w ustawie przyczyn nie może zająć się wychowaniem dziecka, rezygnuje z urlopu macierzyńskiego po wykorzystaniu po porodzie co najmniej 14 tygodni tego urlopu lub podejmuje zatrudnienie w wymiarze nie niższym niż ½ etatu). Istotne zmiany nastąpiły również w zasadach wykorzystywania zwolnienia od pracy w przypadku wychowania przynajmniej jednego dziecka do lat 14. Dotychczas zwolnienie przysługiwało w wymiarze 2 dni rocznie, a obecnie może być ono wykorzystywane elastycznie w wymiarze do 16 godzin.
Lista kontrolna dotycząca przestrzegania uprawnień pracowników związanych z rodzicielstwem oraz oceny rozwiązań prawnych znowelizowanych przepisów dotyczących uprawnień związanych z rodzicielstwem.:
– brak lub źle sporządzone wykazy prac wzbronionych kobietom w ciąży i karmiącym dziecko,
– zatrudniania kobiet przy pracach szczególnie szkodliwych lub uciążliwych dla zdrowia,
– delegowania pracowników poza miejsce zamieszkania,
– pracy w godzinach nadliczbowych,
– bezpodstawnego wypowiadania umów o pracę kobietom w ciąży, a także nieprawidłowości przy udzielaniu urlopów wychowawczych.
Postulaty ROP, de lege ferenda, które aprobuję:
Nie jest wskazane dokonywanie obecnie zmian w przepisie art. 187 Kodeksu pracy uprawniającym pracownice do przerw w pracy na karmienie dziecka piersią przez dokumentowanie tego faktu. Karmienie piersią jest ważne dla zdrowia dziecka, a jednocześnie jest czynnością intymną. Wymaganie przedkładania przez kobiety zaświadczenia o karmieniu piersią byłoby biurokratycznym zabiegiem
Należy podjąć analizę działań zmierzających do opracowania modelowego uregulowania uprawnień związanych z rodzicielstwem tak, aby mogli z nich korzystać nie tylko pracownicy, ale także osoby świadczące pracę w atypowych stosunkach zatrudnienia.
Opracowano na podstawie stanowiska Rady Ochrony Pracy z dnia 20 września 2016 r.